We zijn er allemaal graag bij op het plein, bij de kerstboom met zijn vele lichtjes, de kerstmarkt, het glazen huis, de demonstratie, het pasgeboren kindje in de kribbe.
De Tv-sterren van kinderprogramma ZAPP en alle mensen van goede wil zingen deze dagen:
     Met kerstmis ben ik op mijn best
     Met kerst ben ik een engel.

Op de pleinen geven mensen stem aan hun hoop dat je door geld in te zamelen de wereld een beetje beter kunt maken, dat de bezetting van een beursplein een op macht en geld belust systeem verandert, dat je door samen te blijven roepen ‘de tijd is nu’ dictators kunt verdrijven, dat je door een kraambezoek weer weet waar het uiteindelijk om gaat.

In de videoclip van het kinderprogramma zijn ze er allemaal: alle Tv-sterren omgetoverd tot Maria en Jozef,  herders, koningen, os en ezel. Vrolijk en overtuigend zingen ze:
     Met kerstmis ben ik op mijn best
     Met kerst ben ik een engel.
Dan buigen ze zich voorover naar de baby, met die tedere glimlach die ieder mens blijkt te bezitten bij het zien van een pasgeboren kindje Ahhhh ...

Maar dan schrikken de Tv-sterren: in de kribbe ligt een baby met het gezicht van een volwassen man!
Dit klopt niet. Geen schattig kind dat aandacht vraagt maar de wereld op zijn kop, de lieve vrede verstoord: een granaat ontploft midden in de gezelligheid van de kerstmarkt, traangas en kogels worden afgevuurd op demonstranten, een jongere wordt het land uit gezet. Mensen voelen: ‘dit klopt niet, zo wil je het niet!’
En dus zijn ze er allemaal: bij de stille tocht, de volgende demonstratie, de inzamelingsactie. Mensen op hun kerstbest.

Want die eerste kerstnacht waren ze er ook allemaal graag bij, de herders, de wijzen. Zij kwamen samen ver buiten de stad, in een stal. Omdat er voor hen geen plaats was op het horecaplein?
Dit klopt toch niet?
Een bijzonder kind verdient het toch een betere geboorteplaats dan een stal! Of zou het een statement zijn? Een duidelijk teken dat niet alles groots hoeft te beginnen: God begint waar niemand wil zijn, daar laat hij de hoop geboren worden. Op een onooglijke plek aan de rand van het grote gebeuren. God laat de hoop geboren worden in een kwetsbaar kind. Wat klein en weerloos is, groeit uit tot een krachtige bron van geloof, hoop en liefde.

Het kerstverhaal daagt ons uit te reageren als we voelen ‘dit klopt niet’. En het mag gerust klein beginnen. Zoals alles op de pleinen klein begon: de uit de kluiten gewassen kerstboom deed er jaren over om zo groot te worden. De demonstraties ontstonden in harten van mensen en werden in huiskamers voorbereid. Het glazen huis begon met een serious request, een serieuze vraag om daadwerkelijk iets te doen.

Overal kan de hoop geboren worden zolang er mensen zijn die er stem aan durven te geven. Gelukkig zijn die mensen er: het kind dat op een wensster schrijft: ‘Geen oorlog en een ijsje’. Of een jongere die hoop put uit het idee dat er naast zoveel slechte dingen nog meer goede dingen op de wereld zijn. Iemand die bloembollen plant in de tuin van een doodzieke man. Een website Dromen over Dukenburg waarop wijkbewoners elkaar opzoeken om samen hun dromen waar te maken. De Ontmoetingskerk die toekomstplannen maakt en zingt:
Blijf niet staren op wat vroeger was
Ik, zegt Hij, ga iets nieuws beginnen,
het is al begonnen, merk je het niet?

Overal kan de hoop geboren worden zolang er mensen zijn die er stem aan durven te geven. Deze week overleed zo´n mens: Vaclav Havel. Zijn verzet tegen het communistische regime begon op het platteland, hield stand in de gevangenis en groeide uit tot massale protestdemonstraties en een fluwelen revolutie. Op hetzelfde plein werd hij later toegejuicht als president. Hij schreef:
     Diep in onszelf dragen we de hoop.
     Hoop is een kwaliteit van de ziel.
     Het is een gerichtheid van de geest en van het hart
     voorbij de horizon verankerd.

     Hoop is niet hetzelfde als vreugde omdat alles goed gaat
     of bereidheid je in te zetten voor wat succes heeft.
     Hoop is ergens voor werken omdat het goed is.
     Hoop is de zekerheid
     dat iets in zijn diepste betekenis zinvol is.

Schitterend: als wat zo ver buiten de stad begon, in een stal, in het open veld weet door te dringen tot het hart van de stad, tot op het plein.
Wat zou het schitterend zijn als we er allemaal bij willen zijn op de pleinen om stem te geven aan  onze hoop en om te zingen:
     Met kerstmis ben ik op mijn best
     Na kerst blijf ik een engel

Blijf jij na kerst een engel?
Laat het worden: zalig kerstmis!

Amen

Weekend 24/25 december 2011