Hoe ga jij op reis? – 10 oktober 2021 – Joska van der Meer

Wijsheid 7:7-11  Marcus 10:17-27

10 oktober 2021 - pastor Joska van der Meer

 

Hoe ga jij op reis?

Met minimale bagage of  met een overvolle koffer of  eigenlijk te zware rugzak?

Ik heb altijd teveel bij me, want ik ga voorbereid op alle weersomstandigheden en alle mogelijke activiteiten op pad. 

Ik heb dan ook  bewondering voor mensen die het lukt om met heel weinig spullen op pad te gaan. Zij zeggen vaak: “Als ik iets vergeet of onderweg nodig heb, dan koop ik het toch”. Zij bouwen hun zekerheid niet in met spullen maar met hun bankpasje.

Het leven beschouwen velen ook als een reis. Wat neem je mee op deze levensreis? 

Koning Salomo hoort bij de mensen die met minimale bepakking vertrekken. Hij heeft maar één ding nodig: wijsheid. Hij vertrouwt erop dat als hij de wijsheid in pacht heeft, alle andere zaken als gezondheid en schoonheid maar ook rijkdom daaruit volgen. Wijsheid, dat was waar hij God vurig om bad. En hij werd wijs. Daarom zeggen wij over een wijs mens: ze is zo wijs als Salomo. En ook opvallend: wie denkt wijs te zijn maar dat niet is, luidt het spreekwoord: hij is zo wijs als Salomo’s kat.   

Een ander spreekwoord zegt: Door vragen wordt men wijs. Dat weet  een fatsoenlijk man die zijn zaakjes goed voor elkaar heeft. Hij reist met in zijn bagage de wetboeken, voldoende voedsel, kleding, olie, hij heeft een stevig dak boven zijn hoofd en zowel qua goederen als in geld voldoende reserve.  Hem kan niets overkomen in het leven. Er is echter éen vraag over waar hij niet goed raad mee weet: Hoe verwerf ik het eeuwig leven? Hoe kun je je voorbereiden op je levenseinde, wat heb je nodig voor daarna? Hij zou het dolgraag weten om ook daarvoor voorbereidingen te treffen. 

Door vragen wordt je wijs. Dus gaat hij naar Jezus, die goede Meester die het zo goed weet.

Hij komt er wijs maar met een kater vandaan. Want wat zegt Jezus:

De enige die goed is, is God. Hij verwijst hem als het ware door, of beter terug naar wat hij al weet. Je hoort Jezus bijna zeggen: Bidt God net als Salomo om wijsheid, dat doe ik zelf ook.

En ook: als je leeft volgens de leefregels in de wetboeken die je al je hele leven meesleept, zit je goed. Het is een teleurstellend antwoord voor de man, er is niets wat hij nog meer kan doen ter voorbereiding op dat eeuwig leven. 

Jezus kijkt hem dan nog eens liefdevol aan. Ziet hij hoe graag deze man het goed wil doen en vooral wil DOEN? Hij geeft hem een grote opdracht: ga verkopen wat je bezit, geef het aan de armen en volg mij. Dat lukt de man niet, in ieder geval niet meteen….. 

Meteen daarna doet Jezus er nog een schep bovenop: het is voor een kameel makkelijker om door het oog van een naald te gaan dan voor een rijke in het Koninkrijk Gods te komen. Daarmee verlegt Jezus het speelveld, verschuift het perspectief van het hiernamaals  naar het hiernumaals. 

Eeuwenlang  is dit weggeven van bezit letterlijk uitgelegd.  Met name door religieuzen, hier vandaan komt de gelofte  van armoede, om echt je eigen bezit op te geven en alles als communiteit te delen. Morgen legt Geertjan, opgegroeid in deze parochie, die gelofte als eeuwige gelofte af. Hij leeft een sober leven maar zo zien nu ook de broeders, het hoeft niet helemaal zonder bezit. De kern zit in het afzien van de ballast van bezit. 

Dat zit verscholen in dat wonderlijke beeld van een kameel dat door het oog van een naald kruipt. Jezus grijpt hier terug naar de naam van een klein maar beroemd poortje in de stadsmuur van Jeruzalem, geheten het oog van de naald. Een kameel kon er, op zijn knieën doorheen maar alleen puur natuur, dus zonder zadel en zadeltassen. Die ballast moest er eerst af. Dat doe je niet zomaar, dat is een tijdrovend en zwaar karwei.  Hoe zwaarder de bepakking, hoe zwaarder het is. De rijke man moest zich van heel veel ballast ontdoen…

Daarom zegt Jezus dat het voor een rijke moeilijker  maar niet onmogelijk is!

In een kinderbijbel wordt dat mooi en humoristisch verteld, het knechtje sjouwt zich een breuk, de kameel moet diep door het stof en het lukt alleen met nog een extra zetje van het knechtje. Pas dan is ze door het oog van de naald gekropen! Het lukte door het afleggen van de ballast én door het vertrouwen dat wat onmogelijk lijkt toch zou moeten kunnen. Daardoor bleven de kameel en het knechtje het samen proberen.

De vraag is dus niet zozeer of iedere christen meteen al zijn bezit moet delen met de armen, maar veeleer of je bereid bent samen op weg te gaan vol vertrouwen. 

Zoals het jongerenkoor zingt in het lied  De reis:  

de tocht zo samen ondernomen, 

vraagt van de trekkers, hoe dan ook, 

om niet in ’t donker om te komen, 

in hun bagage echt geloof.

 

Volg mij, zegt Jezus, dan trekken we samen op,  dan praten we verder en kunnen elkaar steunen met soms een zetje en soms een steuntje in de rug.  

Volg mij, pak alleen maar een gebed om wijsheid in en wat vertrouwen. 

Dan ontdek je gaande weg vanzelf wat eeuwigheidswaarde heeft, kom je soms al in de zevende hemel en zijn er voorproefjes van eeuwig leven, op van die momenten ‘die eeuwig zouden mogen duren’.  

Jezus vraagt aan de man om zijn bagage nog eens goed te checken.

Ook wij worden daartoe uitgenodigd. Ik stop in ieder geval deze beroemde wijsheid in mijn rugzak: 

Franciscus van Assisi: "Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen. Geef me de wijsheid om te accepteren wat ik niet kan veranderen. Geef me het inzicht om het verschil tussen beide te zien"

In 1943 maakte  Reinold Niebuhr er dit gebed om kalmte van:

 

GEBED OM KALMTE

God, schenk mij de kalmte om te aanvaarden
wat ik niet kan veranderen,
moed om te veranderen wat ik kan veranderen,
en wijsheid om tussen deze twee onderscheid te maken.
Om één dag tegelijkertijd te leven.
Om van één moment tegelijkertijd te genieten.
Om moeilijke tijden te accepteren als het pad naar de vrede.

Om deze zondige wereld, net zoals Jezus deed, te aanvaarden zoals hij is,
niet zoals ik zou willen.
Om erop te vertrouwen dat U alle dingen zal rechtzetten
als ik me aan Uw wil overgeef.
Zodat ik in dit leven gelukkig genoeg zal zijn
en voor altijd volmaakt gelukkig met U in het volgende leven.
Amen.

 

Voorbeden

God wij bidden u om wijsheid 

Voor de machthebbers in de wereld

Dat zij hun macht inzetten, niet voor eigenbelang

Maar vrede en vrijheid voor alle mensen

Laat ons zingend bidden:

 

God wij bidden u om wijsheid

bij de keuzes die we moeten maken op onze eigen levensweg

sta vooral hen bij die hierin vastlopen

Laat ons zingend bidden:

 

God wij bidden u om vertrouwen

Voor mensen die alle vertrouwen verloren hebben

in zichzelf, anderen, de overheid of de samenleving

Laat ons zingend bidden:

 

Geplaatst in Preken.