v-4.jpg
Lezingen: Maleachi 3:19-20a; Lucas 21:5-19

De hemel daalt af naar de aarde, maar reikt de aarde nog naar de hemel?
Die uitspraak hoorde ik afgelopen week en ze intrigeert me. Juist nu we ons voorbereiden op Kerst, feest van de geboorte van Jezus, als de hemel afdaalt. Maar wie reiken er nog vanaf de aarde naar de hemel?? U, jij en ik? Is er van hieruit wel sprake van verbinding, een gericht zijn op wat ons overstijgt?

Als je de lezingen van vandaag hoort lijkt het meer: einde oefening. De situatie die geschetst wordt van toen en onze leefwereld nu lijken veel op elkaar. Wie de krant leest, het journaal ziet en via internet allerlei informatie binnenhaalt kan denken dat, net als toen, de eindtijd lijkt aangebroken. Oorlogen en opstand, aardbevingen en verwoestende stromen, brandhaarden letterlijk en figuurlijk ... de onheilsberichten buitelen over elkaar heen. 
En de sporen van God raken steeds meer ondergesneeuwd. Dat beangstigt en deprimeert velen van ons. Waar loopt dit op uit? Is dit het einde? Wie kun je op zijn woord geloven? Wie is er nog betrouwbaar?

Daarom zegt Jezus ’wees op je hoede’ ... ’laat je niet meesleuren in dat doemdenken’. Verspreid geen berichten waarvan je niet weet of ze betrouwbaar zijn. En laat je vooral niet leiden door angst; angst zet je gevangen, verlamt een mens.

Nee, wees op je hoede, neem afstand, doe een stapje achteruit om alles beter op te nemen; probeer helder te krijgen waar het ècht om gaat; wat ‘leven opbouwt’! Wie op zijn hoede is raadpleegt zijn innerlijk kompas. Dat kan helpen om weer richting te vinden en standvastig door te gaan. Het wijst ons christenen, als het klopt, naar de weg van Jezus. De weg, die zijn grond vindt in de Tora: een leven van recht en vrede voor ieder mens. Geen makkelijke weg, want het vuur kan je nauw aan de schenen worden gelegd. Wees dan niet bang, zegt Jezus, want Ik zal u een taal en een wijsheid geven waar niemand van terug heeft. Dus blijf standvastig HIER en NU.
De grote vraag is, durven we dat? Toch moedigt Jezus ons aan om nu, in deze roerige tijd, woorden en gebaren te vinden die nieuw perspectief bieden.

Met Kerstmis, als de hemel is afgedaald naar de aarde wordt dat extra benadrukt in de woorden: Hèden is ons een Redder geboren, heden, vandaag, hier en nu.
Kijk rond en zoek, hier en nu, naar mensen die warm lopen voor die weg naar het heil. Twitter het rond, zet het op internet, app het naar ieder met wie je goed contact hebt: Mensen gevraagd die de zaak vlot trekken als we ons bedreigd en hulpeloos voelen. Mensen nodig die redden ... om vastgelopen kinderen te helpen de grip op hun leven terug te vinden; mensen met creativiteit om de vrede te leren ... om partijen in oorlog de weg naar het hart te laten vinden en zo nieuw begrip voor elkaar te ontdekken.

Mensen gevraagd om hun nek uit te steken voor een betere tijd en een nieuwe moraal. Om allen die in onze maatschappij buiten de boot vallen, binnenboord te halen. Sluit je aan bij elkaar. Geef zó handen en voeten aan die Redder die Jezus heet. Laat zó God weer zien, horen en voelen in de concrete wereld van iedere dag. Dan reik je met elkaar van de aarde naar de hemel.

Paus Franciscus heeft deze dag uitgeroepen tot Werelddag van de armen. In zijn brief daarover benoemt Franciscus de armen van onze tijd in alle breedte. De immigranten die gedwongen hun land verlaten om elders een bestaan te zoeken; wezen die hun ouders verloren of op gewelddadige wijze van hen zijn gescheiden om te worden uitgebuit; jongeren wereldwijd die op zoek zijn naar vervulling in een beroep en die door een kortzichtige economische politiek nauwelijks werk vinden. Slachtoffers van allerlei vormen van geweld, van prostitutie tot drug. Daklozen en gemarginaliseerden, die rondzwerven in de straten van onze steden.

Het beeld dat de paus daarbij van de armen schetst is schrijnend. Je ziet het voor je. Hoe zij op de afvalbergen rondlopen, tussen de resten van wat is weggegooid, in de hoop iets te vinden waarmee ze zich kunnen voeden of kleden! En door dat beeld worden ze ook nog eens behandeld worden als vuil, zonder dat degenen die aan dit schandaal medeplichtig zijn, zich schuldig voelen.

Het bijzondere aan deze brief, vind ik, dat de Paus verzen uit de psalmen aanhaalt waarin je hoort en proeft hoe juist deze armen standvastig zijn. De arme, zegt de psalmist, “vertrouwt op de Heer”, omdat hij de zekerheid heeft nooit door hem in de steek gelaten te worden. De arme is een mens van vertrouwen! Hij “kent zijn Heer” en in de taal van de Bijbel wijst dit “kennen” op een persoonlijke relatie van genegenheid en liefde.

Vergeet niet, aldus de paus, hoe Gods handelen ten gunste van de armen een voortdurend refrein is. De Eeuwige is degene die ”luistert”, “ingrijpt”, “beschermt”, “verdedigt”, “loskoopt”, “redt”. Kortom, een arme zal nooit een onverschillige of stilzwijgende God ten opzichte van zijn gebed vinden. Onvoorstelbaar toch dat zij daarop durven vertrouwen anno 2019. Hoe is dat voor ons?
Het zou een mooie basis zijn om verder op te bouwen want dat er iets moet gebeuren staat als een paal boven water. Deze zorgwekkende toestand van miljoenen mensen mag niet langer duren. Don Primo, een italiaans priester, schreef: “De arme is een voortdurend protest tegen elke ongerechtigheid; hun toestand is een kruitvat. Als je dat aansteekt, ontploft de wereld”.

Precies daarom is de Werelddag der armen een belangrijk appèl op iedereen, om werk te maken van gerechtigheid, om haar op een structurele manier vorm te geven. Dat lukt niet van vandaag op morgen maar is ze daarom onbereikbaar? Volgens mij zijn we er op kleine schaal mee bezig ... denk aan allerlei hulp en praktische ondersteuning waar mensen elkaars nood lenigen. Het staat niet in de krant maar gebeurt op veel plekken met hart en ziel. Denk aan het groeiend aantal voedselbanken; aan het rapport over de hulpverlening door diaconale en parochiële caritasinstellingen die zoeken naar blijvende oplossingen.

En las u ook in Trouw dat bisschop Gerard de Korte en Rene de Reuver, scriba van de PKN de politiek oproepen om de menswaardigheid van de armen centraal te stellen? Als de politiek de bureaucratie van ingewikkelde formulieren opheft wordt de regelgeving voor alle mensen in nood begrijpelijk en toegankelijk. Het zou mooi zijn als acties als deze, of soortgelijke wereldwijd weerklank vinden. Daarom moet het appèl van de Paus blijven klinken ... iedere dag, iedere week, ja eindeloos herhaald worden. Ook op twitter en WhatsApp. Om alert te blijven, standvastig in waar we voor staan, om regelmatig op ons kompas te kijken of we nog de juiste koers varen.
Zou dit ons reiken naar de hemel kunnen worden? Mogen ook wij samen met de armen vertrouwen op Gods nabijheid en geestkracht.

De Ontmoetingskerk   Meijhorst 7033  •  6537 EP  Nijmegen   024-344 14 46  ( secretariaat )