Genesis 8:6-16; Johannes 20:19-23 (Handelingen 2: 42-47)

Stel je voor: Het is vrijdagavond, je zit lekker geïnstalleerd op de bank; kop koffie iets te knabbelen iets leuks voor de tv, wat wil je nog meer. En dan gaat de bel, je gaat naar de deur en daar staan kennissen van je op de stoep: “verrassing!!”, roepen ze opgetogen. “We waren in de buurt en dachten kom, we gaan even bij jullie aan.” Daar zit je nu echt niet op te wachten. Dat is de gewone gang van zaken. We zeggen vaak wel van verrassingen te houden, maar of dat werkelijk zo is? Het verstoort vaak ontzettend de orde van je leven.

Dat is ook de reden waarom de Geest vaak een wat ondergeschoven deel van de goddelijkheid is, of zoals mijn professor dogmatiek het beschreef: “De Geest is de appendix van de Drie-eenheid.”
Zo stappen we het evangelie binnen op de avond van de eerste dag. Johannes gebruikt niet zomaar deze bewoording: Op de avond van de eerste dag van de schepping was het licht van de duisternis gescheiden (Genesis 1: 4). Het licht schijnt in de duisternis (Johannes 1: 5), zo schrijft Johannes direct aan het begin van zijn evangelie.
Echter wat we daar aantreffen is allesbehalve licht in de duisternis. Johannes schetst een angstig groepje ex-leerlingen van de dode Jezus, die de deuren goed op slot hebben, bang om ook zelf vermoord te worden.
Maar het licht laat zich niet tegenhouden, de opgestane Heer, die van zichzelf zei: ”Ik ben het licht der wereld.”, breekt in, dwars door de gesloten deuren. Het licht schijnt net als in den beginne zonder menselijke bemoeienis, in de duisternis. Een verrassing waar ze niet op zitten te wachten.
En dan zie je het grote verschil tussen het Johannes evangelie en de andere evangeliën, bijv. Marcus schrijft: Hij (Jezus) verscheen aan de elf terwijl ze aan het eten waren, en hij verweet hun hun ongeloof …”. Maar vooral Lucas maakt duidelijk dat er tijd nodig is om van de ene emotie te komen tot de andere; de verrassing is te groot. Ook de kerk heeft die periode tussen Pasen en Pinksteren, 49 dagen 7x7 aangehouden. Wachten op de Geest, zo lijkt het, zoals Noach wacht tot het land droog genoeg is om weer verder te kunnen leven op de aarde.

Johannes maakt eens en voor al duidelijk dat die schrik en angst, het verwerken van een trauma, opging voor de ex-leerlingen van Jezus, maar niet voor de gemeente. Hij schrijft zijn evangelie als laatste, ver na Paulus’ brieven en ook decennia na de andere evangeliën. Hij maakt veel meer haast. Als enige viert hij Paas-Pinksteren. Al op de eerste avond verschijnt het licht van de wereld. Anders dan bij Noach, is er nu wel een nieuwe schepping.
Noach moest het doen met een lege wereld, leeggespoeld door de vloed, maar zijn wereld was zeker niet nieuw, alles rook naar dood en bederf.
Maar vanuit het lege graf schijnt het licht van Gods nieuwe koninkrijk, waarin juist de dood is overwonnen. Een nieuwe schepping met nu ook een nieuwe mens. Er zit in Gods plan geen ruimte tussen Pasen en Pinksteren.
De verjaardag van de kerk wordt Pinksteren vaak genoemd, maar de reden van bestaan van de kerk is Pasen. Niet voor niets vieren we op de eerste dag van de week, op zondag, de dag van de opstanding, iedere week klein Pasen.
Johannes schrijft: “na deze woorden blies hij over hen heen en zei: “Ontvang de heilige Geest”. Hij blies over hen heen; Gods adem, “de ruach Jahweh”, die ook werd geblazen in de eerste mens, zodat hij kon leven op Gods adem.
Bij Lucas zien we dat Jezus zijn getraumatiseerde leerlingen even de tijd geeft om op adem te komen, maar zo geeft Johannes aan aan zijn gemeente: “Dat geldt niet voor jullie.”
Laat je verrassen door de Geest, niet morgen of over vijftig dagen, of wanneer je het er aan toe hebt, maar nu!
Jullie zijn gezondenen, apostelen. Wij hoeven toch nu niet meer te beginnen met een discussie of we nu wel of niet geloven in de opstanding, zoals de eerste leerlingen. Die discussie ligt toch al ver achter ons. Of je gelooft er in of niet. Maar als je zegt Christen te zijn en er in te geloven, dan leef je vanuit de Paasgedachte.
De wereld is herschapen, de dood is overwonnen! En iedere dag mag je je dan laten verrassen door de Geest. Niet het pessimisme, niet het cynisme, niet ons sarcasme heeft het laatste woord. De krant vertelt over onze werkelijkheid daar worden we alleen maar bevestigd in ons wereldbeeld. Het evangelie zorgt voor de verrassing dat er een andere weg mogelijk is. Ons daarvoor inzetten is onze opdracht. De duisternis kennen we nu wel, onze ogen zijn er helemaal aan gewend en populisten vertellen ons niets nieuws, komen nooit met een verrassing.
Het licht beschijnt vergezichten, zorgt steeds voor nieuwe verrassingen.
Laat je verrassen.
Amen

Preek gehouden in de Agneskerk Lindenholt

De Ontmoetingskerk   Meijhorst 7033  •  6537 EP  Nijmegen   024-344 14 46  ( secretariaat )