v-3.jpg
Lezingen: Sir 15:15-20; Mt. 5:17-37

Zoals u weet ontmoeten we in de hal – op vrijdag bij de voedselbank - inspirerende mensen. Onlangs kwam een man uit Syrië me het volgende vertellen: “Ik heb zojuist tegen de voedselbank gezegd dat ik het binnenkort niet meer nodig heb.” Hij vertelde dat hij werk had gevonden, weliswaar nog niet vast, maar toch. Hij was nu een paar jaar in Nederland, zijn kinderen volgden een HBO-opleiding: “Ik heb tegen mijn kinderen dit gezegd: of we blijven hier of we gaan op een dag terug, maar zorg in elk geval dat je rijke ervaringen opdoet, om verder mee te nemen in je leven hier, of anders terug in Syrië, mochten we teruggaan”. Het verhaal ontroerde mij, omdat de man zo open kon staan voor nieuwe ervaringen en ook verlangen en realiteitszin uitstraalde. Waarom ik dit verhaal ook vertel, daar kom ik straks nog op terug.

We laten Jezus aan het Woord. In de Bergrede, die we lezen, geeft hij zijn visitekaartje af. Hij spreekt zijn ‘troonrede’ uit. Veel mensen hadden verwacht dat hij iets totaal anders kwam brengen en nu wel eens wetten terzijde zou schuiven. Wie dat verwacht had vergist zich. Hij zegt: “Denkt niet dat Ik gekomen ben om Wet of Profeten op te heffen. Ik ben niet gekomen om op te heffen, maar om de vervulling te brengen”. Misschien zijn zijn toehoorders en anders minstens sommigen onder ons, teleurgesteld en raken in de war over Jezus de Godsmens die een ander nieuw leven brengt, die vrijheid brengt en geen knechting onder wetten.
Het is voor ons belangrijk nu om te onthouden dat er 'Wet' staat, maar dat de Joodse wet bedoeld wordt en dat dat dan geen serie geboden en verboden is, maar een Thora, “weg’, een ‘richtsnoer’ is. Zo zouden we ons leven van God goed met elkaar kunnen leiden, dit is een weg die je kunt gaan. Dus zegt Jezus: Ik ben gekomen om te bezien hoe we die weg waar kunnen maken. Als we de wetgevers willen volgen, dan moeten we ze overtreffen. Er volgt een serie uitspraken over hoe we – volgens de wet - liefdevol met elkaar kunnen omgaan. Jezus brengt verfijningen aan en geeft handreikingen hoe we dat kunnen doen.

Neem nou dat eerste: over de broeder. Je mag niet doden. Jezus zegt: dat staat in de wet, dat klopt, maar als praktische verfijning vermeldt hij: als je boos bent, of een geschil hebt, met je vriend, je broeder, en de zuster zal ook meetellen, zorg dan dat je dat eerst oplost, voordat je een offer brengt aan het altaar. Voor ons zou misschien wel gelden: als je gaat bidden voor iemand, zorg dat je een eventueel meningsverschil met die persoon eerst uit de weg ruimt.
Dan volgt het wat ingewikkelder statement over echtbreuk en echtscheiding. Vanwege gegroeide praktijken in Nederland en in ons eigen leven kunnen we dat bijna niet meer verstaan, lijkt het niet meer van deze tijd. Jezus zegt: zeker, je mag geen echtbreuk plegen, maar zorg er in elk geval voor dat je iemand niet verstoot en dat je goed voor haar zorgt, voor degene achterblijft.
Wat Jezus naar voren brengt is dat we aandachtige zorg voor elkaar moeten hebben, binnen de wet. Wees attent op wat mensen nodig hebben, ook al heb je ruzie met ze, ook al kun je niet meer verder leven met elkaar.
Tenslotte vraagt Jezus om betrouwbaarheid. “Maar uw ja moet ja zijn en uw neen, neen; en wat daar nog bij komt, is uit den boze”. Onbetrouwbaarheid is kwetsend, maakt onzeker, het is uit den boze.
In deze drie verfijningen van de Wet, de weg, vraagt Jezus dus: liefdevolle omgang met elkaar, zorgzaamheid voor elkaar ook als de omstandigheden daar niet naar zijn, zoals bij een echtscheiding en betrouwbaarheid.

Een jonge man wilde met mij praten over de beginnende dementie van zijn moeder. Hij was enige zoon. De verhouding tussen beide was door het verleden de laatste jaren nogal bekoeld. Maar hij wilde zijn moeder niet in de steek laten. We zijn erop uit gekomen dat hij voor zijn moeder zou kunnen zorgen, zoals hij het voor de buurvrouw zou kunnen doen. Zo is hij het gaan doen: liefdevol, zorgzaam en betrouwbaar.

Ik kom nog terug op het verhaal van de Syrische man van het begin.

In de wet inburgering (ik heb de letter voor ons opgezocht) staat in artikel 11, eerste lid, onder b, dat iemand een gericht educatief programma moet volgen gericht op sociale redzaamheid en breed maatschappelijk functioneren. De man die ik ontmoette deed dat en vond werk. Hij volgde de wet. De man deed echter meer, het is een liefdevolle verfijning van de wet: sta open voor nieuwe ervaringen en sta open voor je toekomst, wat deze ook brengen mogen.

Dit jaar, deze weken, herdenken we de verkregen vrijheid van de tweede wereldoorlog. Ik dacht: Als we nu ook eens de liefdevolle verfijningen aanbrengen van de wetten, de richtlijnen, waaronder wij leven. Bijvoorbeeld de grondwet. Art. 1 Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Misschien ligt daar wel een mooie opdracht: als we dat zouden toepassen in ons dagelijks leven: liefdevol, zorgzaam en betrouwbaar.

Dat we zo dan Jezus mogen volgen in zijn programma: “Dan doe ik vrolijk wat Gij vraagt en ga den weg die u behaagt”.

Of: Toon mij niet vergeefs, wat mijn ziel verlangt. Geef dat ik volhard, in uw vergezicht.

De Ontmoetingskerk   Meijhorst 7033  •  6537 EP  Nijmegen   024-344 14 46  ( secretariaat )