Overweging Allerzielen 2021 – Trees Versteegen

Trees Versteegen

Het is stil en leeg geworden in huis. Waar je je geliefde zoekt is een lege stoel. Het bed dat in de hoek van de kamer stond is opgehaald door de thuiszorg. Naast je is een lege plek. Als je thuiskomt na het boodschappen is er niemand die je groet. Soms denk je: even bellen, even vertellen… dan stokken je gedachten in de stilte: Oh nee, dat kan niet meer. Stilte. Niks is zo stil en leeg als de dood.

De dood breekt iets af en er is leegte voor in de plaats gekomen. We hebben verdriet. We voelen innerlijk verzet :  Was je nog maar bij me.  Ik kan niet zonder je. Als je dit nog eens had mogen meemaken…  Ik wil dat je hier bent en dat ik je kan vertellen… Door corona ging je veel  te snel en kon ik geen afscheid nemen

De dood is moeilijk voor levende mensen. We weten wel dat we een leven leiden dat op een dag ophoudt, dat in een langdurig huwelijk de een eerder zal gaan dan de ander, dat  ouders – meestal – eerder  overlijden. , maar als het dan zo ver is… 

Die leegte zien ook de vrouwen die het lichaam van Jezus willen verzorgen na zijn dood. Het lichaam van Jezus is zelfs weg. Het graf is leeg. Zij weten niet wat ze er van moeten denken, staat er. Waar is de dode? Waar is mijn dode? 

We zoeken naar een antwoord en uiten soms onze vermoedens over waar onze geliefde is. 

We nemen geen  genoegen met ‘leeg’ en ‘weg’. We zoeken in onzekerheid en gemis naar de plaats waar onze dode leeft. .  Ieder heeft daarvoor een eigen plaats. Het is een plaats van gedachtenis en van aanwezigheid. 

Geur in de kleding die nog in de kast hangt. 

Gebruiksvoorwerpen die nog in huis rondslingeren, of keurig zijn opgeborgen in een kast. 

De lichamen, de gezichten, de lichamen en de gewoontes  van de kinderen, waarin het leven van de ander te herkennen is. 

De verhalen die verteld worden, nu en later: weet je nog toen… . 

Die nis van herinneringen in uw ziel, waar je eindeloos uit kunt putten. Vakantie, intimiteit, gezelligheid, irritatie, foto’s, brieven, dagelijkse gewoontes. De wijsheden en het leven dat zij achterliet. 

Soms zien we een gestalte op straat, van wie we denken… het lijkt wel… 

en hoorde ik niet ineens haar stem iets zeggen… 

je hoeft het niet alleen te doen, want er zijn altijd mensen, engelen misschien, die met je meeleven, je troosten, je helpen herinneren en je wijzen op zijn bestaan. Zij is niet weg. Hij is niet weg. 

Toon Hermans zegt het zo: Waar je ook bent, ‘k zou ‘t niet weten.
Niet in afstand of tijd te meten.
Maar ik heb je bij me,
diep in mij,
Daarom ben je zo dichtbij.Toon Hermans

En de heilige Augustinus zegt: 

De draad is niet gebroken! Waarom zou ik uit je gedachten zijn? Nee, ik ben niet ver, maar juist aan de andere kant van de weg. Zie je, alles is goed. Je zult mijn hart opnieuw ontdekken en er de tederheid terugvinden. 

Het leven is doortrokken van het leven van de dode. De dode is niet hier. Maar leeft wel onder ons.  In de gelovige traditie hebben we daar allerlei woorden en beelden voor. Ze drukken allemaal uit dat de dode bij God is. 

Een oud beeld is ‘de hemel’. De hemel is de plaats van God. Het is een fijn beeld, omdat het zoveel vrede uitstraalt en ook ruimte biedt aan onze andere overleden geliefden. 

Vaak kijken we naar boven, naar de sterren, als we verwijzen naar hem of haar. Daar, daarginds, daarboven, in de oneindigheid en eeuwigheid leeft zij. De eeuwigheid, wordt wel gezegd, is de plaats van het genieten bij God. 

En er is het beeld van de verrijzenis, hoe lastig en onzeker ook, dat we niet geloven dat het leven bij de dood is opgehouden, maar opnieuw mag beginnen  bij God.     

Waar leeft de dode? 

Zij en hij zijn hier vandaag, omdat we hen vandaag en steeds  gedenken. Omdat we hen bij leven en welzijn hebben liefgehad en nog van hen houden. Omdat zij leven bij God. God is  niet daar, ver weg en onbereikbaar, maar hier, onder ons, in onze liefde. Zoals de eerste lezing zegt: Gods woonplaats is onder de mensen, hij zal bij hen wonen.  Daar is de bron van liefde. 

We zingen straks tot slot: “De dode zal leven. De dode zal horen: nu leven.

Ten einde gegaan en onder stenen bedolven. dode, dode, sta op, het licht van de morgen”. 

Zo is het vandaag. We gedenken, we hebben lief, we zijn hier, bij God en bij elkaar. De dode is niet dood. Zij zal leven. Hij zal leven. 

Geplaatst in Preken.