Overweging 2e zondag door het jaar 15/16 januari 2022 – Joska van der Meer

Overweging 2 e zondag door het jaar

15/16 januari 2022Joska van der Meer

1 kor 12:4-11 Johannes 2: 1-12

 

Click en collect…..ik begon het net te begrijpen maar gelukkig kun je nu weer gewoon naar
de winkel. Click en collect, was best handig om de paar voor mij essentiële dingen die ik uit
niet essentiële winkels nodig had, te bemachtigen. Vooraf bestellen en betalen en dan een
rondje fietsen langs de winkels, oppikken bij de voordeur en klaar.
Handig voor wat je nodig hebt, maar leuk is anders. Meer dan een kort praatje zat er niet in
en de neergelaten rolluiken van het merendeel van de winkels versterkten het desolate
gevoel. Was het maar weer click en connect….
In de lezingen van vandaag is daar gelukkig wel sprake van.
De eerste lezing vertelt over ‘click’:
Paulus vertelt hoe mooi het kan zijn tussen mensen, dat er een klik mogelijk is:
Hoe verschillend je ook bent, hoe divers ieders talent, het kan klikken tussen mensen!
Juist in het verschil, omdat de één aanvult wat de ander niet kan.
Zoals dichter Hans Andreas dat ooit zo mooi verwoorde:

Je bent zo mooi anders dan ik
Natuurlijk niet meer of minder
Maar zo mooi anders
Ik zou je nooit anders dan anders willen.

Met alle afstand die we noodgedwongen moeten nemen, raken we dat snel kwijt.
Digitaal moet je veel klikken maar een klik krijgen, een overslaande vonk, dat is een stuk
lastiger….

In de bijbel wordt zo’n klik de gave van de Geest genoemd. Paulus roept op de diversiteit te
koesteren en ieders talent te waarderen en de ruimte te geven.

‘Aan ieder van ons wordt de openbaring van de Geest meegedeeld tot welzijn van allen’.
Paus Franciscus neemt die oproep zeer serieus door iedereen in de kerk op te roepen in
synode bijeen te komen. Hij zei: “De synodale kerk is een kerk die luistert’’ en wel naar
iedereen, zoals hij laat zien in het plaatje van de synode: allerhande mensen en hijzelf en de
bisschoppen daar gewoon tussen.

Professor Myriam Wijlens vertelde deze week op uitnodiging van onze bisschop over het
gestarte synodale proces in de Rooms katholieke kerk. Ze maakte duidelijk dat het de paus
écht te doen is dat alle mensen in de kerk laten horen hoe zij de kerk voor zich zien.

Opdat paus en bisschoppensynode op basis van al die visies een koers kunnen uitzetten voor
de kerk. Je kunt de lezing nakijken op de uitzending van 11 januari (vesper en lezing) via het
you tube kanaal van de Sint Jan in Den Bosch.

Ook in onze parochie gaan we gesprekken organiseren om in te zenden voor dit synodale
proces. Wie weet zijn het na deze lock down eerst stappen naar Click en connect….
Het lijkt wel een beetje in the air, dat weer verbinding maken, met elkaar in gesprek gaan.
Bijna iedere minister had het in deze eerste werkweek in de agenda staan!

Click en connect. In het evangelie gaat het er ook over, we ontmoeten Maria en haar
volwassen zoon Jezus. Maria kent haar zoon door en door, ze weet al zijn leven lang dat hij
een bijzonder kind én bijzonder begenadigd is.

Op de bruiloft spoort Maria Jezus aan om zijn talent, de openbaring van de Geest die hem
ten deel is gevallen in te zetten voor het welzijn van allen.
Want de wijn is op.

Op een gewoon feest kan dat al rampzalig zijn, voor sommige mensen valt een feest zonder
alcohol zonder meer in het water. Maar als je weet dat wijn - de opbrengst van de
wijngaard- staat voor hoop en toekomst, is dit echt een catastrofe.
De wijngaard is het Bijbelse beeld van het Rijk van God, de plek vol liefde, vrede en
gerechtigheid.

In oorlogstijd verwoest men elkaars wijngaarden, daarmee maak je namelijk zowel voedsel
als alle hoop en toekomst met de grond gelijk. Als de wijn op is, is de hoop op.
Daarmee komt dit verhaal dichtbij de situatie waarin wij als samenleving verkeren.
De rek is eruit, de hoop op betere tijden is bij velen vervlogen. Mensen zijn somber,
depressief, significant meer jongeren maken eind aan hun leven.
Zeker als de hoop, als perspectief verdwijnt, is het leven echt geen feest meer.
Maria ziet het en ze vermoedt dat haar zoon hier het verschil kan maken.
Jezus stuurt haar weg, hij is volwassen, hij ziet het zelf ook wel en weet wat hij kan.
Hij verandert water in wijn.

In dit verhaal letterlijk en na dit eerst openbare optreden door al die verschillende gaven van
de Geest in te zetten: voor de één een woord van wijsheid of juist van kennis, door
vertrouwen te geven, zieken te genezen, door wonderen te doen of te profeteren.
Al die gaven die nu in zijn kerk over velen verdeeld zijn, bezit Jezus allemaal zelf.
En hij zet ze allemaal in, al naar gelang de situatie en naar de Geest hem ingeeft, steeds om
de wijngaard, dat Rijk van God zichtbaar en tastbaar te maken.
Jezus is een meester in click en connect.
Het feest valt niet in het water, de hoop is terug en dat scheelt een slok op een borrel!
Zo maakte en maakt Jezus het verschil voor vele mensen, toen en nu.

Gisteren nog zei iemand: “Ik heb veel nare dingen meegemaakt in mijn leven maar mijn
geloof heeft me er doorheen gesleept. En nog. Niet altijd hoor, ik ben ook zo boos geweest
dat ik mijn rozenkrans heb weggegooid. Maar nu heb ik een nieuwe”.
Laten we Jezus volgen met zijn manier van click en connect,
zo samen hoop en vertrouwen blijven koesteren,
dan maken ook wij van water wijn.
En dan, dan is er te toasten, op het leven, op toekomst, hoe dan ook, kome wat komt!

Overweging 3e Advent 2021 – Joska van der Meer

Overweging 3 e Advent 2021

11 december -  Joska van der Meer

Sefanja 3:14-18 Lucas 3; 10-18

 

Inleiding
Verheugt u! Wees blij !
Zondag Gaudete is het, het licht dat komt werpt de schijn vooruit en kleurt het paars roze.
Het voelt zo anders deze dagen, die steeds donkerder worden, letterlijk en figuurlijk met weinig
goede vooruitblikken voor de kerst. Overal, ook hier wordt al voorgesorteerd op een stille kerst in
kleine kring.
Hoopvol is het dat we in de lezingen mensen horen die vanuit barre omstandigheden van
onderdrukking of de woestijn woorden van hoop laten klinken.
Zij geven daar de moed niet op, spreken medemensen moed in. Hopelijk bemoedigingen ze ook ons
vandaag, de profeet Sefanja en Johannes de Doper.

Wat moeten we doen?
Als er één vraag actueel is, is het deze vraag. De mensen die hem stellen aan Johannes de
Doper zijn net als wij in roerige onzekere tijden zoekende wat te doen.
Wat moeten we doen? En laten…. voeg ik er aan toe.
Immers de huidige omstandigheden dwingen ons meer tot laten, dan tot doen.
Daardoor dreigt voortdurend dat je gelaten wordt, tot niets meer komt.
Een gemoedstoestand verre van het verheugt u, frank vrij huppelend op weg naar Kerstmis.
Wat moeten we doen? Wisten we het maar….

Vorige week, toen in de lezingen Johannes voor het eerst op het toneel verscheen, vertelde
pastor Trees in haar overweging over een weg met grote stenen. Johannes weet mensen
enthousiast te maken om zo’n weg weer begaanbaar te maken. Alleen weten ze niet hoe ze
dat moeten doen.
Vandaag horen we hoe Johannes hen op weg helpt, met concrete to do lijstjes voor
specifieke groepen zoals mensen met genoeg geld om volop eten en kleding te kopen,
belastinginners en soldaten.
Misschien geeft Johannes voor u meteen al een passend antwoord op als hij zegt:
Als je twee hemden hebt, geef er dan één weg aan wie niets heeft.
Deel je eten met wie honger hebben.
Laat mensen niet meer betalen dan is vastgesteld.
Niemand uitplunderen, niemand onder geweldsdreiging geld afpersen.
Tevreden zijn met je soldij.
Maar ook als u geen soldaat of belastingambtenaar bent of als u de verminderde koopkracht
juist heel sterk in uw portemonnee voelt, ook dan geven de antwoorden van Johannes een
richting om we onze eigen antwoord te zoeken. Johannes’ antwoorden zijn uitwerkingen van
het eerste gebod; heb de naaste lief zoals jezelf.
Wat moeten we doen?
Hij begint steeds bij de zorg voor jezelf, die staat. Het gaat dus om uitdelen en delen van wat
je teveel hebt.
Als je twee hemden hebt, er eentje weggeven (niet alletwee)
eten delen (dus zelf ook wat overhouden om te eten),
niet meer vragen dan vastgesteld (maar iets vragen mag dus wel),
tevreden zijn met je loon (je mag best betaald worden, je moet zelf ook eten).
Het gaat dus om genoeg behouden om in je eigen levensbehoeften te kunnen voorzien.
uitdelen en delen van wat je teveel hebt

 

Voor wie net genoeg hebben (of eigenlijk al te weinig) voor henzelf en hun familie is het
vaak heel lastig dat ze aan dat uitdelen niet toe komen. Ze zouden het liefst ook de
contributie betalen, een kerstgift doen voor serious request of zoals een vrouw
die eten kwam ontvangen bij de Voedselbank verzuchtte:
“Vorig jaar stond ik zelf kerstpakketten voor de Voedselbank in te pakken, en nu sta ik hier
zelf” Het is een hele kunst om dan te kunnen ontvangen…
Johannes richt zich hier vooral op wie er materieel en maatschappelijk goed voorstaan.
Tegen hen zegt hij: ga je boekje niet te buiten.
Graai niet vanuit je machtspositie zoveel mogelijk binnen voor jezelf.
Pak niet met geweld anderen geld.
Wees juist genereus met wat je best kunt missen.
In de dagen voor kerst komt bij veel mensen dat besef van het goede willen doen naar
boven. Dat is mooi en goed. Hoe klein ook, zoals de kaartenactie van een winkelier voor
mensen in de zorg. Al zijn klanten kunnen een kerstkaart inleveren om de zorgmedewerkers
een hart onder de riem te steken. Het delen kan ook zitten in vriendelijkheid, een attent
gebaar…
Voor Johannes is dat echter geen eenmalige aanbieding, iets wat je een keer per jaar doet.
Het gaat hem om een echte gedragsverandering, dat mensen het hele jaar door het goede
doen. Hij wil ze echt een nieuw leven laten beginnen en hoopt hen te overtuigen met
dreigementen: Jullie moeten het goede doen.

Want het goede zal bewaard worden en het slechte verbrand!
Voor sommige mensen werkt het, die zien alleen af van het goede doen, als er straf op staat.
Jezus, voor wie Johannes de weg bereidt, houdt er een andere stijl op na.
Hem zul je alleen zo tekeer horen gaan als Johannes als Jezus mensen treft die alleen maar
denken in straf en vergelding. Zelf geeft Jezus liever het goede voorbeeld en vertelt verhalen
die laten zien hoe het goede eruit ziet, hoe iets kan.
Johannes is zich van dit verschil bewust: ik doop met water en hij die na mij komt met vuur
Jezus zal dopen met het vuur van de Heilige Geest, dat is de kracht van de inspirator, de
trooster en de helper.
Als gedoopten in zijn naam mogen we er dus op vertrouwen dat we inspiratie en hulp
ontvangen als we zoeken naar antwoorden wat te doen met ons leven, onze samenleving,
onze kerk, onze wereld. En troost als er niets te doen is, als je belandt in situaties van enkel
laten….
Wat moeten we doen en laten? In ons eigen leven, in de samenleving, in de kerk?
Het is niet zo duidelijk en eenduidig als de korte en bondige antwoorden van Johannes.
Maar laten we samen verder zoeken in de richting die hij wijst. Hij wijst vooruit, naar het
licht dat komen gaat.
Deze week kwam Ontmoeten uit. Voorop staat het : hoop dat het lichter wordt.
Moge dat zo zijn voor ons allen en dat we , als het kan, die hoop verspreiden en meehelpen
om het lichter te maken voor elkaar met al ons doen… en laten.

Voorbeden - Joska

We willen bidden om vrede in onze versplinterde wereld.
Vrede tussen de volkeren,
een visioen van verdraagzaamheid en liefde.
Vrede ook tussen mensen hier bijeen
en in ons dagelijks leven.
Laten we zingen...
Laat komen Hij die komen zal,
verlangend zien wij naar Hem uit

We willen bidden om verlichting in onze donkere wereld.
Voor hen die te zware lasten moeten dragen.
Dat zij niet vereenzaamd raken,
dat zij mensen ontmoeten
die wat licht brengen in hun leven.
Laten we zingen...

Laat komen Hij die komen zal,
verlangend zien wij naar Hem uit

We willen bidden dat we de hoop kunnen blijven koesteren
Als we wegen vol stenen moeten gaan
Om kracht en doorzettingsvermogen
Om moed en durf
Om te kunnen delen wat we meer dan genoeg in huis hebben aan
geloof, hoop en liefde
Laten we zingen...
Laat komen Hij die komen zal,
verlangend zien wij naar Hem uit.

Zondag Gaudete is het, het licht dat komt werpt de schijn vooruit en kleurt het paars roze.
Het voelt zo anders deze dagen, die steeds donkerder worden, letterlijk en figuurlijk met weinig
goede vooruitblikken voor de kerst. Overal, ook hier wordt al voorgesorteerd op een stille kerst in
kleine kring.

Hoopvol is het dat we in de lezingen mensen horen die vanuit barre omstandigheden van
onderdrukking of de woestijn woorden van hoop laten klinken.
Zij geven daar de moed niet op, spreken medemensen moed in. Hopelijk bemoedigingen ze ook ons
vandaag, de profeet Sefanja en Johannes de Doper.

 

Overweging 4e Advent 2021 – Joska van der Meer

Overweging 4 e Advent 2021

18 december -  Joska van der Meer

Aan het begin van de Advent zag ik deze poster: licht aan in het donker….
Een oproep om goed verlicht de weg op te gaan. Om je fietsverlichting goed in orde
te hebben, voor je eigen veiligheid en die van anderen.

Licht aan in het donker: de afgelopen weken zagen we steeds meer lichtjes
verschijnen op huizen, in kerstbomen. Een psycholoog verklaarde waarom: dat helpt
je om de winterdip door te komen.

Licht aan in het donker, in de Advent doen we dat in de kerk:
Hoe donkerder het wordt hoe meer licht we aansteken, vandaag de vierde kaars.

Licht in het donker: met zoveel donker om ons heen, de dreigende lock-down, gemis
van dierbaren en gezelligheid, komt het er nog meer op aan: Licht aan in het donker!
We zullen het zelf moeten aansteken maar we mogen het licht zelf ontvangen van
God, het Eeuwig licht. Aan het symbool daarvan, de paaskaars ontsteken we de
Adventskrans, in deze viering wordt zo hopen we ons innerlijk vuur aangewakkert
met hoop en zachte moed, en tegen het donker in zingen we; als alles duister is,
ontsteek dan een lichtend vuur….

 

Buiten in de Ontmoetingstuin staan twee stoelen.
Lichtroze knallen ze er uit in de nu grauwe tuin.
Niet coronaproof, als je er samen op gaat zitten, zit je face to face, absoluut geen 1,5m uit
elkaar. Maar het is dan ook een Ont-moetstoel.

Een stoel bedoelt om elkaar echt te ontmoeten, stevig in de grond verankerd, om steeds
opnieuw ontmoetingen mogelijk te maken.
Ik heb echter nog geen mensen gezien die het waagden om erop te gaan zitten.
Zijn we al zo aan die 1,5m afstand gewend dat face tot face zitten eerder ongemakkelijk dan
verbindend werkt?

Zo wat verloren in de ruimte is de stoel meer een visioen dan realiteit.
Een belofte dat eens mensen elkaar weer meer ongedwongen kunnen ontmoeten.
Een belofte zoals Micha die uitsprak in een tijd waarin men snakte naar vrede.
Hij komt, zei Micha, er komt een man van vrede!

Hij ziet het helemaal voor zich, zoals wij de visioenen van feestdagen met de hele familie of
je vriendengroep en volle kerstvieringen in de kerk.
Sommigen zeggen ‘das war einmal’, ‘zo was het maar dat zal nooit meer terug komen’.
Dat zou kunnen….
Maar je kunt ook het visioen koesteren.
Dat is de houding van “wees realistisch, verwacht een wonder”.
Het visioen hoeft niet precies zo uit te komen als gedacht. Sterker nog, we weten uit alle
bijbelverhalen dat het altijd anders gaat dan gedacht….
Maar het visioen koesteren, zoals Micha doet, zorgt dat er hoop blijft en je kleine
lichtpuntjes in de goede richting eerder ziet.

Lucas vertelt ons, dat het koesteren van hoop niet vergeefs is. Elisabeth is op hoge leeftijd
nog zwanger geworden. Velen zullen later denken dat haar kind, Johannes de Doper, de
beloofde man van vrede is. Maar het gaat altijd anders dan gedacht.
Ook bij Maria, netjes verloofd, uitkijkend naar de bruiloft, is ze onverwacht zwanger.
Ze komt daardoor in een onrustige en onzekere tijd terecht.
Er staat: Ze reist met spoed naar haar veel oudere nicht Elisabeth.
Om het goede nieuws, de roze wolk van blijde verwachting zo snel mogelijk te vertellen?

Of vlucht ze haastig omdat ze zich met de situatie geen raad weet?
Dat blijft ongewis. Maar wat we wel weten is de hartelijke ontmoeting tussen die twee
zwangere vrouwen. Voor corona, dus ze zouden elkaar stevig omhelzen en daarna met hun
dikke buiken snel gaan zitten face tot face en niet uitgepraat raken….
Dat tafereel schets Lukas, je ziet ze als het ware bijna samen zitten op die stoel hier in de
tuin. Een ontmoeting waar meer gebeurt dan bijkletsen en de kleur van de babykamer
uitwisselen.
Opeens is dat visioen van vrede er. Elisabeth ziet Maria, ze voelt het visioen door het kind
dat schopt in haar buik en roept daarom uit:
Jij bent gezegend, meer dan alle andere vrouwen. Ook het kind dat je krijgt zal
gezegend zijn. De moeder van mijn Heer is op bezoek, wat een eer!
Elisabeth haalt alle onzekerheid bij Maria weg: jij bent bijzonder, je zorgt dat het
langgekoesterde visioen waar kan worden….
Door Elisabeth’s woorden en aandacht is Maria open gebloeid, is zij een ander mens
geworden. Dat is te horen in de lofzang van Maria, die wij kennen als het Magnificat:
Ik geef alle eer aan God, ik juich voor hem, hij is mijn redder.
Hij koos mij uit, mij, een heel gewoon meisje.
Nu zal iedereen over mij zeggen: zij is gezegend.
Want God die machtig is en heilig, heeft iets geweldigs aan mij gedaan.
Aan mensen die naar hem luisteren , geeft hij zijn liefde, nu en altijd.
Zulke ontmoetingen, waarin mensen elkaars kwaliteiten in de spotlight zetten, zijn een ‘licht
aan in het donker’. Elisabeth zegt Maria hoe bijzonder het is dat dat ze open durfde staan
voor die onverwachte en ongewenste wending in haar bestaan. Bij Elisabeth zou een
kwaliteit haar volhardende hoop kunnen zijn of haar als kinderloze anderszins ontwikkelde
levenswijsheid. Maar zou iemand haar daarom ooit geprezen hebben?
Het visioen vasthouden, het licht aan in het donker, hoeft niet groots.
Het is rondkijken met een onbevangen blik, blijven speuren naar hoop en dageraad, zoals
Micha doet. Of daadwerkelijk benoemen wat die ander goed kan of zo bijzonder maakt.
Op weg naar Kerstmis komt het er op aan om ons daar in te oefenen.
Hoe ga je anders in een kind in een kribbe de man van vrede zien?
Hoe kunnen anders herders en andere buitengeslotenen in onze samenleving het
kerstgevoel krijgen, dat iedereen welkom is?
De Ont-Moet stoel buiten kan er ons bij helpen. Je zit dan op een roze wolk in een mooie
tuin. Hopelijk helpt dat om alles wat meer vanuit een roze wolk te bekijken.
Wie weet wordt het dan ook wat lichter…..
Nu we weer meer en meer afstand moeten bewaren, is het lastig om er samen op te gaan
zitten. De face tot face ontmoetingen zullen we anders moeten organiseren.
Al wandelend, in twee stoelen in de woonkamer ver uit elkaar.
Maar ook dan kun je elkaar zien, praten, ontmoeten, elkaar hoop en moed inpraten en
vooral elkaar vertellen wat die ander zo goed kan en zo bijzonder maakt.

Als het moet, kan dat zelfs over de telefoon of videoverbinding!
En je kunt er ook alleen op gaan zitten, op de Ont-Moetstoel.
Om even niet zoveel meer te moeten.
De kunstenaar Marcel Blom heeft hem namelijk zo genoemd: Ont-Moetstoel.
Ook zo gaan zitten van tijd tot tijd is ‘licht aan in het donker’.
Het licht de kans geven om weer op te vlammen in je binnenste.
Moge het zo zijn op weg naar Kerstmis,
als voor ons in het donker het grote Licht aan gaat van de man van vrede!